Кларк буудлаас сургууль хүртэл: эхний өдрийн гарын авлага
Онгоц буугаад, гарц руу алхаж байхад толгойд эргэлддэг асуултууд ижилхэн: "Хэн намайг тосох вэ, олох болов уу?", "Симкартгүйгээр яаж холбогдох вэ?", "Мөнгөө хаана, ямар ханшаар солих вэ?" Сургууль сонгох, хөтөлбөрөө шийдэхээс ч илүү яг энэ эхний хэдэн цаг олон хүнд хамгийн их түгшүүр төрүүлдэг. Тиймээс энэ удаад Кларкийн олон улсын нисэх буудал (CRK) дээр буусан тэр мөчөөс сургуулийн эхний өдөр хүртэлх бүх алхмыг дараалалтайгаар харцгаая.
Улаанбаатараас Кларк хүртэл: нислэгийн чиглэл
Улаанбаатараас Кларк руу шууд нисдэг рейс байдаггүй тул ихэвчлэн Инчхон, Бээжин зэрэг хотоор дамжин нисдэг. Дамжин өнгөрөх хот, тухайн үеийн онгоцны компаниас шалтгаалж заримдаа Манила руу, заримдаа шууд Кларкийн олон улсын нисэх буудал руу холбогдох нислэг байдаг. Нислэгийн чиглэл, хуваарь байнга өөрчлөгддөг тул тийз авахынхаа өмнө агентлаг эсвэл онгоцны компаниасаа тухайн үеийн хамгийн сүүлийн мэдээллийг лавлаж баталгаажуулаарай. Аль ч замаар очсон ч эцсийн үр дүн ижил: CAESA-ийн сургуулиуд Кларкийн олон улсын нисэх буудлаас ойролцоогоор 30 минутын зайд, зохион байгуулалттай Clark Freeport Zone дотор байрладаг.
Нэвтрэлтийн хяналт: виз, цахим бүртгэл, маягт
Сүүлийн үеийн мэдээллээр Монгол улсын иргэд богино хугацааны аялал, бизнесийн зорилгоор Филиппинд ирэхдээ визгүй нэвтрэх боломжтой гэж тайлбарладаг эх сурвалж олон байдаг. Гэвч визгүй байх хугацаа, шаардагдах бичиг баримт (буцах тийз, паспортын хүчинтэй хугацаа гэх мэт) улс орны бодлогоос шалтгаалж өөрчлөгдөж болзошгүй тул энэ мэдээллийг блог дээр найдаад биш, Улаанбаатар дахь Филиппиний элчин сайдын яам эсвэл ойролцоох консулын албанаас албан ёсоор баталгаажуулах хэрэгтэй.
Мөн одоогийн журмаар Филиппинд нэвтрэх зорчигчид eTravel гэдэг цахим бүртгэлийг нислэгийн өмнө бөглөх шаардлагатай болсон эсэхийг шалгаарай — энэ журам ч цаг хугацааны явцад өөрчлөгдөж болно. Онгоцонд гарцаа шалгуулахаас өмнө эсвэл онгоцон дээр гарын авлагатай маягт өгвөл түүнийг үнэн зөв бөглөж, суудлын дугаар, зорих хаягийн мэдээллийг бэлэн байлгаарай. Нэвтрэлтийн ажилтан заримдаа буцах тийз, эсвэл сургуультай холбоотой бичиг баримт (бүртгэлийн баталгаа зэрэг) асууж болох тул хэвлэсэн хувийг цүнхэндээ авч явбал тав тухтай.
Энд нэг чухал ялгааг тодотгоё: аялагчийн визгүй нэвтрэлт болон сургалтын SSP (Special Study Permit) хоёр ижил зүйл биш. Виз шаардлагагүйгээр орж ирэх нь зөвхөн улсад орох эрх бөгөөд удаан хугацаагаар сургуульд бүртгэлтэй суралцах эрхийг өгдөггүй. SSP-г зөвхөн засгийн газрын зөвшөөрөлтэй сургууль л бүрдүүлж чаддаг тул сургуулиа сонгохдоо энэ асуудлыг заавал шалга — дэлгэрэнгүйг SSP гэж юу вэ, зөвшөөрөлтэй сургуулийг хэрхэн шалгах вэ нийтлэлээс уншиж болно.
Ачаа авах, гааль шалгуулаад гарах хүртэл
Нэвтрэлтийн хяналтыг давсны дараа ачааны бүсэд очиж, өөрийн ачаагаа хүлээж авна. Ер нь тодорхойлох зүйл, гааль дээр мэдүүлэх шаардлагатай зүйлгүй бол шууд гарц руу алхаж болно. Гарах хаалганы гадна олон жолооч, тосох хүн нэр бичсэн хуудас барьж зогсох нь энгийн үзэгдэл тул түгшихийн хэрэггүй — та зөвхөн өөрийн нэрийг эсвэл сургуулийн нэрийг олоод очно.
Тосголт: хэн, хаана хүлээх вэ
Албан ёсны, зөвшөөрөлтэй сургуулиудын ихэнх нь оюутнаа буудлаас тосох зохион байгуулалттай байдаг ч энэ үйлчилгээ нэмэлт төлбөртэй эсэх, яг ямар цэгт хүлээх нь сургууль тус бүрээр ялгаатай тул бүртгүүлэхийн өмнө болон нислэгийн хуваарь тодорхой болмогц сургууль эсвэл агентлагтаа шууд асууж баталгаажуулах хэрэгтэй. Ерөнхийдөө анхаарах зүйлс:
- Тосох жолоочийн нэр, утасны дугаарыг явахаасаа өмнө имэйлээр авч, утсандаа хадгалаарай.
- Гарах хаалганы гадна таны нэр эсвэл сургуулийн лого бичсэн хуудастай хүлээж байх нь түгээмэл.
- Хэрэв 15-20 минут хүлээгээд ч тосох хүн олдохгүй бол сэтгэл түгших хэрэггүй — сургуулаас өгсөн яаралтай холбогдох дугаар руу залгаж эсвэл шуудан бичээрэй. Яг үүний тулд буудал дээрээ шууд симкарт эсвэл WiFi холболт хийж авах нь чухал.
Симкарт, бэлэн мөнгө — эхний цагийн бэлтгэл
Симкарт: Кларкийн буудлын гарах хаалганы бүсэд орон нутгийн оператор (жишээ нь Globe)-ын симкарт зарах цэг байдаг. Долоо хоногийн дата багц ерөнхийдөө хэдэн зуун песогийн үнэтэй байдаг гэж тооцоологддог ч энэ үнэ, багцын нөхцөл байнга өөрчлөгддөг тул буудал дээрх ханш харж, шаардлагатай бол Кларк, Анжелес хотын төвд ч гэсэн адилхан хямд авах боломжтой. Тосголтоо олохын тулд ч гэсэн буудал дээрээс шууд симкарт авах нь тав тухтай сонголт.
Бэлэн мөнгө: Буудалд мөнгө солих цэг, ATM хоёулаа байдаг. Гэхдээ ерөнхийдөө буудал дээрхи ханш хот дотрынхоос муу байдаг тул анхны хэдэн өдрийн жижиг зардалдаа зориулан бага хэмжээний пезог буудал дээрээ солиод, үлдсэн хэрэгцээгээ хот дотор эсвэл ATM-ээр гүйцээх нь ердийн практик. Сургалтын төлбөр, байрны төлбөр зэрэг том дүнг ихэвчлэн шилжүүлгээр эсвэл сургуультайгаа тохирсон аргаар урьдчилан барагдуулдаг тул буудал дээр их хэмжээний бэлэн мөнгө авч явах шаардлагагүй. Нийт зардлын бүтэц, төлбөрийн зүйлүүдийг 1:1 хичээл ба зардлын үнэ цэн нийтлэлээс дэлгэрэнгүй харж болно.
Буудлаас сургууль хүртэл, эхний өдөр юу болох вэ
Тосголтын машинд суусны дараа ойролцоогоор 30 минутын дотор Clark Freeport Zone дотор байрлах сургуулийн кампуст хүрнэ. Энэ бүс нь хуучин цэргийн бааз байсан газар байгуулагдсан, зохион байгуулалттай, хяналттай эдийн засгийн чөлөөт бүс тул орж гарах, нэвтрэх дэглэм тодорхой, орчин нь тайван — Кларк ба Себү харьцуулалт нийтлэлд дурдсанчлан яг энэ шинж чанар нь насанд хүрсэн, зорилготой суралцагчдад тохиромжтой болгодог.
Кампус дээр ирмэгц ерөнхийдөө дараах дараалал ажиглагддаг: бүртгэл, өрөөндөө ороод амрах, дараа нь ойролцоо цагт ерөнхий чиг баримжаа (orientation) — сургуулийн журам, хуваарь, хоолны цаг зэргийг танилцуулна. Ихэнх сургууль ирсний дараах эхний өдрүүдэд түвшин тогтоох шалгалт явуулж, түүний дүнгээр 1:1 хичээлийн хөтөлбөрийг тухайн хүний одоогийн түвшинд тааруулж эхэлдэг. Урт нислэг, цагийн бүсийн ялгаанаас болж ядарсан байх нь энгийн тул эхний өдөр хичээлээс илүү дасан зохицоход зориулагддаг сургууль олон.
Түгээмэл асуултууд
Буудал дээр намайг тосох хүн олдохгүй бол яах вэ?
Юуны түрүүнд бухимдах хэрэггүй — ихэвчлэн тээврийн саатал, замын түгжрэл шалтгаан болдог. Сургуулаас өгсөн яаралтай холбоо барих дугаар руу залга. Яг ийм тохиолдолд хэрэгтэй болохын тулд буудал дээрээ шууд симкарт эсвэл WiFi авч, тэр дугаарыг явахынхаа өмнө утсандаа хадгалж яв.
Монгол иргэн Филиппинд визгүй хэдэн хоног байж болох вэ?
Богино хугацааны зорчигчид ерөнхийдөө визгүй нэвтрэх боломжтой гэсэн мэдээлэл байдаг ч яг тоо хэмжээ, нөхцөл цаг хугацааны явцад өөрчлөгдөж болзошгүй. Энэ асуудлаар зорчихынхоо өмнө Улаанбаатар дахь Филиппиний элчин сайдын яам эсвэл холбогдох консулын албанаас албан ёсны, шинэчлэгдсэн мэдээлэл авахыг зөвлөж байна.
Симкарт заавал буудал дээрээс авах ёстой юу?
Заавал биш, гэхдээ тосголтоо олох, гэртээ мэдэгдэх зэрэгт шууд хэрэг болдог тул ирсэн даруйдаа авах нь тохиромжтой. Хот дотор ч ижил үнэ, нөхцөлтэй авах боломжтой.
Виз, SSP хоёр ижил үү?
Үгүй. Визгүй нэвтрэлт нь зөвхөн улсад орох эрх, харин SSP бол зөвшөөрөлтэй сургуульд удаан хугацаагаар албан ёсоор суралцах эрхийг олгодог тусдаа бичиг баримт. Дэлгэрэнгүйг дээрх SSP-ийн нийтлэлээс уншина уу.
Эхний өдрийн бүх алхмыг урьдчилан мэдэж авбал буудал дээрх түгшүүр ихэвчлэн арилдаг. CAESA бол Кларк дахь 8 засгийн газрын албан ёсны зөвшөөрөлтэй сургуулийн холбоо бөгөөд гишүүн сургууль бүр өөрийн журам, тосголтын нөхцөлтэй тул бүртгүүлэхийн өмнө тодорхой асууж, бэлтгэлээ хангаарай. CAESA-ийн 8 сургуультай танилцах эсвэл бидэнтэй холбогдох.