Эхний долоо хоногт багштай тохирох зүйлс
Хэлний сургалтад ирсэн хүний эхний долоо хоног ихэвчлэн будилаантай өнгөрдөг. Түвшин тогтоох шалгалт, хуваарь гардаг, өрөө, хоол, зам зэрэг шинэ зүйл олон. Ийм үед хамгийн чухал ажил нь хойш тавигддаг: багштайгаа хичээлийн хэлбэрээ тохирох.
Энэ бол жижиг зүйл биш. Ганцаарчилсан хичээл гэдэг нь тодорхойлолтоороо таны хэрэгцээнд тохируулах боломжтой хичээл юм. Гэтэл суралцагч юу хүсэж байгаагаа хэлэхгүй бол багш өмнөх суралцагчийнхаа адилаар хичээлээ явуулна. Дөрөв дэх долоо хоногт "энэ хэлбэр надад тохирохгүй байна" гэж ойлгосон хүн аль хэдийн нэг сарын цагаа алдсан байдаг.
Доор эхний долоо хоногт заавал тохирох гурван зүйл, тэдгээрийг ярих цаг, хэрэглэж болох хэллэгийг эмхэтгэв.
Тохиролцоо хийхэд хамгийн тохиромжтой цаг
Эхний өдөр биш. Эхний өдөр багш ч, та ч бие биенээ мэдэхгүй байгаа тул юуг өөрчлөх нь тодорхойгүй.
Практикт хамгийн үр дүнтэй цаг нь хоёр, гурав дахь өдөр байдаг. Хоёр гурван хичээл өнгөрсний дараа "юу нь хурдан, юу нь удаан, юу нь дутуу байна" гэдэг мэдрэмж бий болно. Тэр мэдрэмжээ хичээлийн сүүлийн 3–5 минутад ярих нь хамгийн энгийн арга.
Багш нар ихэвчлэн ийм санал хүсэлтийг таагүй хүлээж авдаггүй. Эсрэгээрээ, суралцагч нь юу хүсэж байгаагаа тодорхой хэлдэг бол багшид ажил хөнгөрдөг.
Нэг: хурд
Хамгийн олон буруу ойлголт энд байдаг. Суралцагч ойлгохгүй байгаагаа хэлэхээс ичиж, толгой дохисоор хичээл өнгөрдөг. Багш нь ойлгосон гэж бодоод дараагийн сэдэв рүү шилждэг.
Хурдны талаар шийдэх ёстой хоёр асуулт:
- Багшийн ярианы хурд. Хэт удаан бол сонсох чадвар хөгжихгүй, хэт хурдан бол сонссоноо боловсруулж амжихгүй. "Жаахан удаан яриач" гэхээс илүү "энэ хурдаар үргэлжлүүлээд, долоо хоногийн дараа бага зэрэг хурдлуулъя" гэсэн тохиролцоо ажилладаг.
- Сэдэв дуусгах хурд. Нэг хичээлээр хэдэн хуудас урагшлах вэ. Хурдан урагшлах нь ахиц биш. Дуусгасан хуудасны тоо биш, ярьж чадсан хэмжээ л ахиц.
Хэлж болох энгийн өгүүлбэр: *"I understood about 60 percent today. Can we slow down a little?"* Хувиар хэлэх нь "ойлгосонгүй" гэхээс хамаагүй тодорхой мэдээлэл өгдөг.
Хоёр: сурах бичиг ба материал
Ихэнх сургуульд түвшин тус бүрд тогтсон сурах бичиг байдаг. Гэхдээ хичээлийн нэлээд хэсэг нь ярианы дасгал тул нэмэлт материал ашиглах орон зай ихэвчлэн үлддэг. Тодорхой хөтөлбөр, материалын журам сургууль бүрээр өөр байдаг тул бүртгүүлэхээсээ өмнө лавлах нь зүйтэй.
Эхний долоо хоногт тодруулах зүйлс:
| Асуух зүйл | Яагаад чухал вэ |
|---|---|
| Энэ сурах бичгийг хэдэн долоо хоногт дуусгах вэ | Хугацаагаа мэдэж байж дунд нь өөрчлөх боломжоо тооцно |
| Би өөрийн материал авчирч болох уу | Ажлын и-мэйл, илтгэл гэх мэт бодит эх материал хамгийн үр дүнтэй дасгал болдог |
| Гэрийн даалгавар байдаг уу, хэдэн минутын вэ | Оройн цагийн төлөвлөлт үүнээс шалтгаална |
| Ярианы хичээлд сэдвийг хэн сонгох вэ | Сэдэв сонирхолгүй бол ярих сэдэл байхгүй болдог |
Хэрэв тодорхой зорилготой бол — жишээ нь ажлын уулзалт, ярилцлага, гадаад захидал — үүнийгээ эхний өдөр хэлэх нь хамгийн зөв. Зорилгоо хэрхэн хэмжигдэхүйц болгох талаар сургалтын зорилгоо төлөвлөх нийтлэлээс уншаарай.
Гурав: алдаа заах хэлбэр
Энэ бол хамгийн бага ярилцдаг ч хамгийн их нөлөөтэй хэсэг. Багш бүр өөр өөр зуршилтай: зарим нь өгүүлбэр дунд шууд засдаг, зарим нь ярьж дуустал чимээгүй сонсоод эцэст нь тэмдэглэлээ уншдаг.
Хоёр хэлбэр хоёулаа зөв, гэхдээ зорилгоос хамаарч тохирох нь өөр:
- Шууд засах — дуудлага, тодорхой дүрмийн алдаа засахад тохиромжтой. Гэхдээ ярианы урсгал байнга тасардаг.
- Эцэст нь засах — чөлөөтэй ярих чадвар хөгжүүлэхэд илүү. Харин тэмдэглэл нарийн байхгүй бол алдаа мартагдана.
Практик шийдэл нь хичээлийг хоёр хуваах: эхний хэсэгт чөлөөтэй ярьж, багш зөвхөн тэмдэглэнэ; сүүлийн хэсэгт тэр тэмдэглэлээ хамтдаа задална. Ийм зохион байгуулалтыг багшдаа санал болгож болно.
Мөн нэг зүйлийг тодруулаарай: засварыг бичгээр өгдөг эсэх. Амаар хэлсэн засвар ихэвчлэн тэр өдөртөө мартагддаг. Хичээлийн дэвтэр эсвэл файлд бичиж үлдээдэг багштай ажиллах нь давтахад хамаагүй хялбар.
Багшийн бүтэц — юуг ойлгосон байх нь ашигтай вэ
Филиппиний хэлний сургуулиудад хичээлийг филиппин багш нар заадаг. Тэд англи хэлээр боловсрол эзэмшсэн, ганцаарчилсан хичээлийн туршлагатай мэргэжлийн багш нар юм.
Нэг зүйлийг тодруулах хэрэгтэй: эх хэлтэн багш нар суралцагчийг шууд заадаггүй. Тэдний үүрэг бол филиппин багш нарыг сургах, арга зүй, дуудлагын чиглэлээр бэлтгэх ажил. Тиймээс "эх хэлтэнтэй хичээллэнэ" гэсэн хүлээлттэй очих нь буруу ойлголт болно. Багш нарын бэлтгэл, ажлын онцлогийг филиппин багш нар хэн бэ нийтлэлээс дэлгэрүүлж уншаарай.
Долоо хоногийн эцэст өөрөө шалгах гурван асуулт
Баасан гарагийн орой 10 минут зарцуулж дараах гурван асуултад хариулаарай. Хариулт нь дараагийн долоо хоногийн тохиргоог шийднэ.
- Энэ долоо хоногт хичээл бүр дээр би хэдэн хувийг ярьсан бэ? Багш илүү их ярьсан бол хэлбэр буруу байна. Ганцаарчилсан хичээлд суралцагч илүү их ярих ёстой.
- Гурван шинэ хэллэгийг санаж чадаж байна уу? Санахгүй байвал давталтын систем дутуу. Тэмдэглэл хөтлөх, давтах аргыг ахицаа хэмжих арга нийтлэлээс үзээрэй.
- Хичээл рүү орохдоо сэтгэл татагдаж байна уу? Уйтгартай байвал сэдэв, материал таны сонирхолтой нийцэхгүй байна гэсэн үг. Энэ бол багшийн ур чадварын биш, тохиргооны асуудал.
Тохиролцоо гэдэг бол нэг удаагийн ажил биш
Эхний долоо хоногт хийсэн тохиролцоо мөнхийн биш. Түвшин ахих тусам хэрэгцээ өөрчлөгддөг. Ерөнхийдөө хоёр долоо хоног тутам богино хугацааны эргэх холбоо хийх нь хангалттай: юу ажиллаж байна, юуг зогсоох вэ гэсэн хоёр асуулт.
Багш солих боломж, журам сургууль бүрээр өөр. Хэрэв хэд хэдэн удаа тохиролцсон ч хэлбэр тохирохгүй байвал энэ талаар сургуулийн ажилтантай ярих нь хэвийн үйл явц бөгөөд ихэнх газарт зохих журамтай байдаг. Юуны өмнө шийдэх гэж оролдсоноо тодорхой хэлэх нь чухал.
Хичээлийн цагаа хамгийн үр дүнтэй ашиглах нарийн арга барилыг ганцаарчилсан хичээлийг үр дүнтэй ашиглах нийтлэлээс уншаарай. Явахаас өмнөх бэлтгэлээ явахаас өмнөх бэлтгэл нийтлэлээр шалгаж болно.
Өөрт тохирох хөтөлбөр хайж байвал CAESA-ийн гишүүн сургуулиудыг үзэх эсвэл бидэнтэй холбогдоорой.