İngilizce İlerlemenizi Ölçme Yöntemleri

Kursun ikinci ayına gelen öğrencilerin en sık sorduğu soru şu: "İlerliyor muyum, yoksa aynı yerde mi sayıyorum?" Bu sorunun bu kadar sık sorulması tesadüf değil. Dil öğrenmenin en sinir bozucu tarafı, ilerlemenin içeriden hissedilmemesi. Her gün biraz daha iyi olursunuz, ama her gün kendinizi aynı duyarsınız — çünkü ölçüm aleti, ölçtüğü şeyle birlikte değişiyor.
Bu yazıda seviye testine bağlı kalmadan, kendi kendinize uygulayabileceğiniz somut ölçüm yöntemlerine bakıyoruz. Hiçbiri karmaşık değil; hepsi telefonunuzla ve bir defterle yapılabiliyor.
Seviye testi neyi ölçer, neyi ölçmez
Okulların dönemsel seviye testleri faydalıdır: sınıf yerleştirmesi için gereklidir ve genel bir çerçeve verir. Ama üç sınırı var.
Sıklığı düşüktür. Ayda bir alınan bir puan, dört haftalık bir sürecin ortalamasını verir; hangi haftada neyin değiştiğini göstermez.
Günlük performansa duyarlıdır. Kötü uyuduğunuz bir sabah alınan test, gerçek seviyenizin altında çıkabilir. Tek bir sayıya bakıp moral bozmak yaygın ve gereksiz.
Konuşma refleksini tam yakalayamaz. Yazılı bölümlerde iyi sonuç alıp gerçek bir sohbette zorlanmak çok yaygın. Asıl ilerlemek istediğiniz şey genelde testin en az ölçtüğü şeydir.
Bu yüzden test puanını bir çıpa olarak tutup, yanına kendi ölçümlerinizi eklemek en sağlıklısı. Aşağıdakiler tam olarak bunun için.
Dört haftada bir tekrarlanan iki dakikalık kayıt
Bu, listede farkı en net gösteren yöntem — ve neredeyse hiç kimse yapmıyor.
Nasıl yapılır: Kursun ilk günü, telefonunuzla iki dakikalık bir ses kaydı alın. Sabit bir soruya cevap verin, örneğin: *"Buraya neden geldim ve üç ay sonra ne yapabiliyor olmak istiyorum?"* Hazırlanmadan, tek seferde konuşun ve kaydı silmeyin.
Aynı soruyu aynı koşullarda dördüncü, sekizinci ve on ikinci haftalarda tekrarlayın. Kayıtları ancak sonuncuyu aldıktan sonra üst üste dinleyin.
Neye bakacaksınız: Kelime bilginizin arttığına değil — o zaten olacak. Şunlara bakın:
- Cümle aralarındaki duraklamaların uzunluğu kısaldı mı?
- Türkçedeki gibi "şey", "yani" dolgu seslerinin İngilizce karşılıkları azaldı mı?
- Cümleyi ortasında bırakıp baştan kurma sayınız düştü mü?
- Ses tonunuz daha az tereddütlü mü?
Bu dört madde, seviye testinin ölçemediği şeyin ta kendisi. Ve kayıt, hafızanın yapamayacağı bir şeyi yapıyor: eski hâlinizi olduğu gibi saklıyor. Hafıza bunu yapamaz; siz ilerledikçe geçmişteki hâlinizi de ilerlemiş sanırsınız.
Sayabileceğiniz üç gösterge
Kaydın yanına, haftalık olarak takip edebileceğiniz üç sayı ekleyin. Hepsi basit, hepsi kabaca tahmin edilerek de olsa işe yarıyor.
1. Konuşma gecikmesi. Bir soru duyduğunuz an ile ilk kelimenizi söylediğiniz an arasındaki süre. Başlangıçta bu boşlukta genelde zihinsel bir çeviri yapılır: Türkçe cümle kurulur, İngilizceye çevrilir, sonra konuşulur. İlerleme, bu ara adımın kısalmasıyla gelir. Kendi kendinize sorun: bu hafta cümleyi kurmadan konuşmaya başladığım kaç an oldu? Sayı arttıkça ilerliyorsunuz demektir — bu, kelime sayınızdan çok daha anlamlı bir gösterge. Bu göstergeyi en net göreceğiniz yer grup dersleri; nedenini grup derslerinden verim almak yazımızda anlattık.
2. Öz düzeltme oranı. Bir hata yaptığınızda öğretmen düzeltmeden önce siz fark ediyor musunuz? Kursun başında düzeltmeler dışarıdan gelir; ilerledikçe hatayı söylediğiniz anda yakalamaya başlarsınız. Bu geçiş, dil bilgisinin bilgi olmaktan çıkıp refleks hâline geldiği andır ve genelde ilk iki ay içinde belirginleşir. Derste kaç kez kendinizi düzelttiğinizi ders sonunda kabaca not edin.
3. Kelime yeniden kullanım oranı. Öğrendiğiniz kelime sayısı değil, kullandığınız kelime sayısı önemli. Basit bir kural koyun: haftada beş yeni ifade seçin ve her birini o hafta içinde en az üç kez, gerçek bir konuşmada kullanın. Hafta sonunda kaçını kullanabildiğinizi sayın. Defterinize yazdığı yüz kelimenin doksanını hiç ağzına almayan bir öğrenci ile on kelimenin onunu da kullanan bir öğrenci arasında, ikinci grup kazanır.
Ölçüm takvimi
| Ne zaman | Ne yapılır | Ne gösterir |
|---|---|---|
| Kursun 1. günü | 2 dakikalık ses kaydı | Başlangıç çizgisi |
| Her hafta sonu | Üç göstergeyi kabaca not et | Kısa vadeli eğilim |
| 4. hafta | Kayıt tekrarı (dinlemeden) | İlk somut kıyas malzemesi |
| 8. hafta | Kayıt tekrarı + geçmiş kayıtları dinle | Akıcılıktaki asıl fark burada duyulur |
| 12. hafta | Son kayıt + tüm serinin dinlenmesi | Kursun toplam çıktısı |
Dördüncü hafta civarında ilerlemenin durduğunu hissetmek son derece yaygındır — hemen herkesin yaşadığı bir aşamadır ve genelde gerçek bir duraklama değil, ölçek değiştirme dönemidir. Bunun nedenlerini ve nasıl atlatıldığını 3-4. hafta platosu yazımızda ayrıntılı ele aldık. Tam olarak bu dönemde elinizde birinci haftadan kalma bir ses kaydının olması, moral açısından paha biçilmez oluyor.
SSS
Bu ölçümler resmi bir sınav yerine geçer mi?
Hayır. Bir kuruma ya da işverene sunacaksanız geçerli bir sınav sonucuna ihtiyacınız olur. Buradaki yöntemler kendi takibiniz için; ikisi birbirinin yerine değil, tamamlayıcısıdır. Özgeçmişte bunun nasıl ifade edileceğini dil eğitimini özgeçmişe yazmak yazımızda ele aldık.
Kendi kaydımı dinlemek rahatsız edici geliyor, normal mi?
Tamamen normal ve hemen herkes aynı şeyi söylüyor. İlk kaydı dinlemeden saklamanızın sebebi de bu; asıl değeri, dört hafta sonrakiyle yan yana konduğunda ortaya çıkıyor.
Hiçbir gösterge ilerlemiyorsa ne yapmalıyım?
Önce ölçüm koşullarını kontrol edin (aynı soru, hazırlıksız, benzer saat). Gerçekten durgunluk varsa bunu öğretmeninizle paylaşın; genelde çözüm ders saatini artırmak değil, odağı değiştirmek olur.
Kaç haftada gözle görülür bir fark bekleyebilirim?
Bu kişiye, başlangıç seviyesine ve harcanan emeğe göre değişir; kimse belirli bir sonuç garanti edemez. Genel eğilim olarak dört hafta özgüveni ve temelleri tazeler, sekiz hafta civarında akıcılıktaki fark kayıtlarda net duyulmaya başlar.
Ölçtüğünüz şeyin doğru programla eşleştiğinden emin olmak isterseniz CAESA'nın 8 lisanslı okulunu inceleyin ya da hedefinizi netleştirmek için bize ulaşın.
