Filipinler'de Telaffuz Eğitimi: Aksan Sorusu

Filipinler'i düşünen hemen herkesin aklına gelen soru bu: "Orada öğrenirsem aksanım bozulur mu?" Soruyu geçiştirmek yerine doğrudan ele almak istiyoruz, çünkü geçiştirilmesi güveni zedeliyor.

Önce sorunun içinde saklı olan varsayımı ayıralım. Soru aslında iki ayrı soru: (1) Filipinli bir öğretmen doğru telaffuz öğretebilir mi? (2) Aksan diye bir "doğru" var mı? İkisinin cevabı farklı ve ikisi de sanıldığından basit.

Kısa cevap: aksanınız öğretmeninizden değil, tekrarınızdan gelir

Yetişkin bir öğrencinin İngilizce telaffuzu, birkaç haftalık bir kursta öğretmenin aksanını taklit ederek şekillenmez. Sizin telaffuzunuzu belirleyen şey ana dilinizin ses sistemidir — Türkçe konuşan biri Türkçenin ses alışkanlıklarıyla İngilizce konuşur ve bu alışkanlıklar ancak hedeflenmiş çalışmayla değişir.

Yani asıl mesele "hangi aksana maruz kaldığınız" değil, bir telaffuz çalışması yapıp yapmadığınızdır. Telaffuzunu hiç çalışmamış bir öğrenci, en iyi aksana sahip öğretmenin yanında da kendi alışkanlıklarıyla konuşmaya devam eder.

Uluslararası anlaşılabilirlik nedir

Telaffuz eğitiminde bugün ciddiye alınan ölçüt "hangi ülkenin aksanına benziyor" değil, anlaşılabilirliktir: söylediğiniz kelime, karşınızdaki dinleyici tarafından ilk seferde doğru anlaşılıyor mu?

Bu ölçüte göre bakıldığında sorun çıkaran şeyler bellidir ve aksanla ilgili değildir:

Bu beş satır, bir Türk öğrencinin telaffuz çalışmasının neredeyse tamamıdır. Hiçbiri "Amerikan gibi konuşmak" ile ilgili değildir; hepsi anlaşılmakla ilgilidir.

Filipinler tarafı: neyi verir, neyi vermez

Verir: tekrar hacmi. Telaffuz, açıklamayla değil tekrarla düzelir. Aynı sesi yüz kez söyleyip yüz kez düzeltilmek gerekir ve bu, kalabalık bir sınıfta yapılamaz. Birebir dersin telaffuz çalışmasındaki üstünlüğü buradan gelir — sırayı beklemezsiniz, hata yaptığınızda kalabalık önünde yapmazsınız ve aynı kelimeye defalarca dönebilirsiniz.

Verir: dinleme alışkanlığı. Filipinler'de İngilizce günlük hayatın içinde kullanılır; kampüs dışında da duyarsınız. Farklı aksanlara alışmak, gerçek iş hayatındaki toplantıların da gerçeğidir — karşınızdakiler Hint, Japon, Alman ya da Filipinli olacaktır.

Vermez: tek tip bir "standart aksan". Bunu vaat eden bir program varsa şüpheyle karşılayın. Yetişkin öğrencide aksanın tamamen değişmesi kısa vadede gerçekçi bir hedef değildir ve zaten gerekli de değildir.

Bir noktayı da netleştirelim: bazı okullarda anadili İngilizce olan eğitmenler bulunur, ancak bunların görevi genellikle Filipinli öğretmenlerin eğitimi ve program denetimidir — öğrencilerle doğrudan ders yapmazlar. Öğretmen kadrosunun yapısını Filipinli İngilizce öğretmenler kimdir yazımızda ayrıntılı anlattık.

Derste telaffuzu nasıl çalıştırmalı

Telaffuz, program içinde ayrı bir başlık olarak istenmezse çoğu zaman kendiliğinden çalışılmaz. İlk hafta öğretmeninizden şunları isteyin:

1. Bir teşhis listesi. İlk iki günde sizin hangi seslerde tıkandığınızı yazsın. Genel bir liste değil, sizinki.
2. Günde kısa ama düzenli bir blok. Haftada bir kez uzun telaffuz çalışması, her gün on dakikadan daha az işe yarar.
3. Minimal çift alıştırması. Aynı anda tek sesi değişen kelime çiftleriyle çalışmak (ship/sheep gibi) en verimli yöntemdir.
4. Ses kaydı. Kendi kaydınızı dinlemek başta rahatsız edicidir, ama en hızlı düzelticidir. İzin isteyin ve haftalık kayıt tutun.
5. Cümle içinde çalışma. Tek kelime doğru söylenip cümlede kaybolabilir; çalışmanın son adımı her zaman cümle olmalıdır.

Bu beş maddeyi ilk gün istemek, sekiz hafta sonunda ölçülebilir bir fark yaratır. Birebir saatlerinden verim almanın diğer yollarını birebir derslerden tam verim almak yazımızda topladık.

Döndükten sonra ne olur

Telaffuz, çalışılmadığı anda eski alışkanlıklara dönme eğilimindedir. Dönüşte elinizde kalması gereken iki şey var: teşhis listeniz ve haftalık ses kayıtlarınız. Bu ikisi, ders bittikten sonra da tek başınıza çalışabileceğiniz malzemedir.

Dönüş sonrası düzeni kurmayı döndükten sonra İngilizceyi korumak yazımızda, ilerlemeyi ölçmeyi ise İngilizce ilerlemenizi ölçme yöntemleri yazımızda ele aldık. Çalışma konusundaki diğer yazılarımıza çalışma bölümünden ulaşabilirsiniz.

Kapanış

Aksan sorusunun dürüst cevabı şu: telaffuzunuz öğretmeninizin aksanına değil, yaptığınız tekrarın miktarına göre şekillenir. Hedefi "hangi ülkenin aksanı" olarak değil "ilk seferde anlaşılmak" olarak kurun, teşhis listenizi ilk hafta alın ve her gün kısa bir blok ayırın.

Clark'taki devlet ruhsatlı CAESA okullarını inceleyebilir, telaffuz odaklı program için bize ulaşabilirsiniz.